Maraqlıdır ki, Fransa prezidenti Donald Trampın vəzifənin icrasına başlamasından sonra bu barədə danışır. Tramp vəzifənin icrasına başladıqdan dərhal sonra bir sıra fərmanlar imzalayıb və ABŞ-nin 47-ci prezidentinin əslində dünyanın daha geniş miqyasda yenidən bölünməsi prosesinə başlamaq üzrə olduğunu açıq şəkildə göstərən bəyanatlar verib.
Üstəlik, bu proqramlar və ya tendensiyalar nəinki Avropadan uzaqda olmayacaq, həm də əhəmiyyətli dərəcədə əlaqəli olacaq. Üstəlik, Trampın əsas komanda yoldaşı statusuna malik olan İlon Mask, belə demək mümkündürsə, yeni “başlıq” elan edib: “Avropanı yenidən böyük edək”. Lakin bu başlıq bəlkə də Avropa liderlərini ruhlandırmaqdan daha çox narahat edir, çünki yüksək praqmatik Tramp və Mask, şübhəsiz ki, “böyük Avropa”nı ilk növbədə ABŞ və onun siyasətləri prizmasından təsəvvür edirlər.
Bu mənada isə Trampın Avropadakı müttəfiqləri bu gün Avropanın bir neçə ölkəsində hakimiyyətdə olan sağçı mühafizəkarlardır və Fransa onların arasında deyil. Noyabrın 5-də seçildikdən sonra Trampın səfər etdiyi ilk Avropa ölkəsi Fransa olub. Paris Notr-Dam kilsəsinin yenidənqurmadan sonra açılış mərasimi münasibətilə o, Fransada olub və Makronla görüşüb, həmçinin Makronun iştirakı ilə Fransada Zelenski ilə görüşüb, Ukrayna müharibəsinin dayandırılması məsələsini müzakirə edib.
Tramp andiçmə mərasimindən sonra Putinlə görüşə hazırlaşdığını açıqlayıb və deyib ki, Putin sövdələşməyə razı olmalıdır. Trampın sözlərinə görə, o, Ukrayna müharibəsi ilə “Rusiyanı məhv edir”. Trampın sərt bəyanatı sadəcə ictimai təbliğat effekti verir, yoxsa o, Putinə sərt ultimatumlar vermək niyyətindədir? Əgər Putin Trampın düşündüyü kimi Rusiyanı çökdürürsə, o zaman Putinlə görüşə tələsmək və Rusiyanın “yıxılması”nı faktiki olaraq dayandırmaq nəyə lazımdır?
Bu o demək olacaq ki, Tramp bu çöküşü istəmir, yoxsa bu, doğrudan da açıq bəyanatdır, Ukrayna müharibəsində isə Tramp-Putin sövdələşməsinin qiymətini ödəyən, əslində, Ukrayna və Avropa olacaq? Hər halda, Fransanın, eləcə də bir neçə digər əsas Avropa oyunçusunun davranışı onların bu baxımdan böyük narahatlığından xəbər verir.
Asif Cəfərov
Ordu.az
